ข่าวด่วน! เกิดแผ่นดินไหวรุนแรงในรัฐแคลิฟอร์เนีย… ดูเพิ่มเติม

◉ แผ่นดินไหวเขย่าเวเนซุเอลา – ท่ามกลางรัฐที่ล้มเหลว – วิกฤตหลังภัยพิบัติที่แท้จริงกำลังตามมา
.
เย็นวันพุธที่ 25/7/2026 ตามเวลาของเวเนเซุเอลที่ช้ากว่าไทยถึง 11 ชั่วโมง ขณะที่ชาวเวเนซุเอลากำลังฉลองวันหยุดประจำชาติระลึกถึงยุทธการ ‘คาราโบโบ’ (Carabobo) ในปี 1821 แผ่นดินไหวขนาด 7.2 ริกเตอร์ก็ถาโถมเข้าใส่ประเทศโดยไม่มีคำเตือนที่เพียงพอ ก่อนที่จะตามมาด้วยแผ่นดินไหวขนาดใหญ่กว่า คือ 7.5 ริกเตอร์ ในอีกเพียง 39 วินาทีต่อมา

ศูนย์กลางแผ่นดินไหวทั้งสองครั้งอยู่ในรัฐยาราคุย ทางตะวันตกของกรุงการากัส โดยคลื่นสั่นสะเทือนแผ่กระจายไปทั่วเวเนซุเอลาตอนกลางและตะวันตก รวมถึงรัฐคาราโบโบ มิรันดา ลา กัวยรา และตรูฮิลโย และยังรู้สึกได้ถึงในโคลอมเบียเพื่อนบ้าน ไกลถึงแถบอเมซอนของบราซิล ห่างออกไปกว่า 1,700 กิโลเมตร
.
ยอดผู้เสียชีวิตยังคงพุ่งต่อเนื่องและอาจสูงถึงหลายหมื่นคน โดยเฉพาะที่รัฐลา กัวยราที่ได้รับความเสียหายหนักที่สุดและยังไม่สามารถประเมินได้อย่างสมบูรณ์ สำนักงาน USGS ของสหรัฐฯ ออกคำเตือนระดับสูงสุด โดยระบุว่ายอดผู้เสียชีวิตอาจพุ่งสูงถึงหลักพันราย เนื่องจากขนาดของภัยพิบัติและความเปราะบางของโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่
.
นี่คือแผ่นดินไหวที่รุนแรงที่สุดของเวเนซุเอลาในรอบกว่าศตวรรษ แต่สิ่งที่ทำให้มันแตกต่างจากภัยพิบัติทางธรรมชาติทั่วไปไม่ใช่ขนาดของแรงสั่นสะเทือน หากแต่คือสภาพของประเทศที่ถูกถล่มอยู่แล้วก่อนที่แผ่นดินจะเขย่าเมืองคือ สภาพความล้มเหลวของรัฐบาลของนายนิโครัส มาดูโร และระบบต่างๆ ของประเทศที่ล่มสลายมานานหลายปี ซึ่งจะเป็นฝันร้ายที่แท้จริงของประเทศนี้
.
❋ แผ่นดินไหวท่ามกลางรัฐที่ล้มเหลว
.
เพื่อทำความเข้าใจความหายนะที่กำลังจะตามมา จำเป็นต้องเข้าใจก่อนว่าเวเนซุเอลาอยู่ในสภาพใดในวันที่แผ่นดินสั่น
.
ปีแล้วปีเล่าของภาวะถดถอยทางเศรษฐกิจและเงินเฟ้อขั้นวิกฤตได้ทำลายชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนจนสิ้น ค่าครองชีพพุ่งสูงขึ้น 347% ระหว่างปลายปี 2022 ถึงปลายปี 2023 และกว่า 94% ของครัวเรือนไม่มีรายได้เพียงพอสำหรับสิ่งจำเป็นขั้นพื้นฐาน
.
อัตราเงินเฟ้อสูงกว่า 500% และค่าเงินลดลง 478% ในปี 2025 ได้กัดกร่อนกำลังซื้อของครัวเรือนอย่างรุนแรง ราว 56% ของประชากรอยู่ในภาวะความยากจนขั้นรุนแรง IMF ประเมินว่า GDP ของเวเนซุเอลาหดตัวลงมากกว่า 80% ระหว่างปี 2013 ถึง 2020 ซึ่งนักเศรษฐศาสตร์หลายสำนักระบุว่าเป็นการล่มสลายทางเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดของประเทศในยามสงบนับตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 20
.
❋ ระบบสาธารณสุข เสาหลักที่หักโค่นแล้ว
.
ภัยพิบัติแผ่นดินไหวในประเทศใดก็ตามย่อมทดสอบขีดความสามารถของระบบสุขภาพอย่างหนักหน่วง แต่ในเวเนซุเอลา ระบบนั้นแทบไม่มีเหลือให้ทดสอบ
.
ประชากรถึง 70% สูญเสียการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพทั้งภาครัฐและเอกชน ขณะที่ประชากรกว่า 62% ประสบปัญหาขาดแคลนน้ำดื่มในปี 2025 ประเทศยังเผชิญการระบาดของโรคติดเชื้อซ้ำหลายครั้ง ทั้งโรคหัด คอตีบ และมาลาเรีย ซึ่งเกิดขึ้นเนื่องจากโครงการป้องกันโรคและการฉีดวัคซีนถูกระงับหรือมีการครอบคลุมต่ำมาก
.
แผ่นดินไหวก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพแบบต่อเนื่อง ตั้งแต่บาดแผลเฉียบพลันและการบาดเจ็บจากแรงบีบอัด ไปจนถึงการอพยพขนาดใหญ่ที่ตามมาด้วยความเสี่ยงจากโรคระบาด รวมถึงโรคที่เกิดจากน้ำสกปรก ในสภาพที่ระบบสุขภาพเดิมพังพินาศอยู่แล้ว การรับมือกับผู้บาดเจ็บหลักพันรายพร้อมกันจึงแทบเป็นไปไม่ได้
.
❋ ทำไมตึกถึงพังง่ายผิดปกติ
.
USGS เตือนว่ายอดผู้เสียชีวิตอาจพุ่งสูงอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากอาคารจำนวนมากในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบสร้างจากอิฐก่ออย่างง่ายที่ไม่มีการเสริมแรง และอะโดบี ซึ่งมีความเปราะบางสูงในช่วงแผ่นดินไหว
.
ความเปราะบางของอาคารเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ มันคือผลสะสมจากหลายทศวรรษของการบริหารจัดการที่ย่ำแย่ การทุจริตในงานก่อสร้าง และการขาดแคลนวัสดุก่อสร้างที่ได้คุณภาพซึ่งเป็นผลพวงจากวิกฤตเศรษฐกิจ มาตรฐานอาคารที่ดีมีราคาแพงเกินกว่าที่ประชาชนจะแบกรับได้ในระบบเศรษฐกิจที่ล่มสลาย
.
❋ ภาวะสูญญากาศทางการเมือง ไม่มีผู้นำที่มีความชอบธรรมเต็มตัว
.
เมื่อวันที่ 3 มกราคม 2026 กองกำลังสหรัฐฯ ได้ปฏิบัติการทางทหารขนาดใหญ่ในกรุงการากัส และจับกุมประธานาธิบดีนิโกลัส มาดูโร พร้อมภริยา ซึ่งถูกนำตัวไปนิวยอร์กเพื่อดำเนินคดีในข้อหาค้ายาเสพติดและก่อการร้าย ท่ามกลางวิกฤตระบอบการปกครอง รองประธานาธิบดีเดลซี โรดรีเกซ ได้รับการสาบานตนเป็นประธานาธิบดีชั่วคราว
.
ดังนั้น ในวันที่แผ่นดินไหวถล่ม เวเนซุเอลาจึงอยู่ในมือของรัฐบาลรักษาการที่ขาดความชอบธรรมในสายตาของหลายฝ่าย ขาดทรัพยากร และขาดสถาบันที่มีประสิทธิภาพในการประสานงานการตอบสนองระดับชาติ
.
หากเวเนซุเอลาเคยได้รับความช่วยเหลือจากนานาชาติที่เพียงพอ ศักยภาพในการรับมือภัยพิบัติก็อาจดีกว่านี้ แต่กลับกัน
.
องค์กรหลายแห่งต้องยุติการดำเนินงานในเวเนซุเอลาอันเป็นผลจากการตัดเงินช่วยเหลือของสหรัฐฯ ในต้นปี 2025 โดยประมาณการว่ามีผู้ต้องการความช่วยเหลือที่ไม่ได้รับการดูแลน้อยลง 1.5 ล้านคนในปี 2025 เมื่อเทียบกับปี 2024
.
ในปี 2025 มีเพียง 17% ของเงินกว่า 600 ล้านดอลลาร์ที่ต้องการสำหรับแผนตอบสนองด้านมนุษยธรรมของเวเนซุเอลาที่ได้รับการจัดสรร ซึ่งเจ้าหน้าที่ UN เตือนว่าหากไม่มีเงินทุนเพิ่มขึ้น หน่วยงานให้ความช่วยเหลือจะต้องลดขนาดการสนับสนุนลงในช่วงที่ต้องการมากที่สุด
.
❋ ระบบสื่อสารและการกู้ภัยขัดข้อง
.
การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตทั่วเวเนซุเอลาลดลงอย่างรวดเร็วหลังแผ่นดินไหวทำลายโครงสร้างพื้นฐานด้านไฟฟ้าและโทรคมนาคม ก่อนจะฟื้นตัวเล็กน้อยในชั่วโมงต่อมา โดยการเชื่อมต่อยังอยู่ต่ำกว่าระดับปกติที่ 77% จากจุดต่ำสุด 59% ทันทีหลังแผ่นดินไหว ซึ่งอาจส่งผลต่อการปฏิบัติการกู้ภัย
.
สนามบินนานาชาติซีมอน โบลิบาร์ถูกปิด โรงเรียนและกิจกรรมที่ไม่จำเป็นถูกระงับ มีการสั่งอพยพเชิงป้องกัน เปิดใช้งานการปฏิบัติการค้นหาและกู้ภัย และจัดตั้งศูนย์รับรองผู้ได้รับผลกระทบ ขณะที่โรงพยาบาลรับผู้บาดเจ็บ
.
แม้แต่สำนักงานใหญ่แห่งชาติของกาชาดเองจะได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรงจากแผ่นดินไหว แต่เครือข่ายโรงพยาบาลและคลินิกทั่วประเทศยังคงดำเนินการต่อไปได้ โดยอาสาสมัครหลายคนต้องตอบสนองต่อภาวะฉุกเฉินนี้ขณะที่ตนเองก็เป็นผู้ประสบภัยในชุมชนของตน
.
❋ การประเมินความเสียหายเบื้องต้นที่น่ากังวล
.
แบบจำลองเบื้องต้นของ USGS ประเมินความสูญเสียทางเศรษฐกิจอยู่ระหว่าง 10,000 ล้านถึง 100,000 ล้านดอลลาร์ สำหรับประเทศที่ GDP หดตัวลงกว่า 80% ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ตัวเลขนี้คือหายนะทางเศรษฐกิจที่แทบไม่มีทางฟื้นตัวด้วยตนเองได้
.
การวิเคราะห์วิกฤตเวเนซุเอลาครั้งนี้ต้องหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะนึกถึงแผ่นดินไหวเฮติปี 2010 ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปมากกว่า 200,000 ราย ทั้งสองกรณีมีโครงสร้างพื้นฐานที่เปราะบาง ระบบสุขภาพที่อ่อนแอ และรัฐบาลที่ขาดศักยภาพ แต่เวเนซุเอลาในปี 2026 มีบริบทที่ซับซ้อนกว่าในหลายมิติ
.
ประการแรก เวเนซุเอลามีขนาดประชากรและเศรษฐกิจใหญ่กว่าเฮติมาก เมืองหลวงการากัสเป็นมหานครที่มีประชากรหลายล้านคน ทำให้ขนาดของปัญหาการกู้ภัย การดูแลสาธารณสุขฉุกเฉิน และการจัดหาที่พักพิงใหญ่กว่าหลายเท่า
.
ประการที่สอง สถานะทางการเมืองที่ไม่มั่นคงของเวเนซุเอลา โดยเฉพาะหลังจากการที่สหรัฐฯ จับกุมมาดูโรเมื่อต้นปี ทำให้การประสานงานกับนานาชาติยุ่งยากซับซ้อนกว่ากรณีเฮติ ซึ่งมีรัฐบาลที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการในการรับความช่วยเหลือ
.
ประการที่สาม บริบทของเวเนซุเอลามีมิติเรื่องผู้ลี้ภัยมากกว่า 7.9 ล้านคนที่อยู่นอกประเทศแล้ว ซึ่งอาจทำให้แรงกดดันต่อการส่งความช่วยเหลือกลับบ้านเกิดซับซ้อนขึ้น
.
รายงานเบื้องต้นระบุถึงอาคารพังทลาย โรงพยาบาลเสียหาย การขนส่งหยุดชะงัก และผลกระทบต่อโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ทีมกู้ภัยกำลังค้นหาผู้ที่ติดอยู่ใต้ซากปรักหักพัง ในสภาพที่การสื่อสารขัดข้องและระบบโทรคมนาคมเสียหาย ข้อมูลจากพื้นที่ห่างไกลหลายแห่งยังไม่สามารถเข้าถึงได้ ผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่ายอดผู้เสียชีวิตที่แท้จริงน่าจะสูงกว่าตัวเลขทางการอย่างมีนัยสำคัญ
.
ภายหลังแผ่นดินไหว ประเทศที่มีระบบน้ำและสุขาภิบาลพังพินาศอยู่แล้วจะเผชิญกับความเสี่ยงระบาดสูงมาก ในระบบน้ำที่เสียหายเพิ่มเติมจากแผ่นดินไหว โรคอหิวาตกโรค ไทฟอยด์ และโรคท้องร่วงจากน้ำปนเปื้อนจะตามมาในสภาพที่เวเนซุเอลาเคยเผชิญการระบาดของโรคซ้ำหลายครั้งอยู่แล้ว รวมถึงโรคหัด คอตีบ และมาลาเรีย ภาระนี้จะกลายเป็นหายนะซ้อนหายนะในช่วงสัปดาห์และเดือนที่จะตามมา
.
เวเนซุเอลาสูญเสียประชากรไปแล้วกว่า 7.9 ล้านคนจากวิกฤตก่อนหน้า แผ่นดินไหวครั้งนี้น่าจะเร่งกระแสการอพยพอีกครั้ง โดยเฉพาะจากประชากรที่อาศัยอยู่ในอาคารที่เสียหาย ไม่มีที่อยู่อาศัย และสูญเสียรายได้ซึ่งน้อยอยู่แล้ว เพื่อนบ้านอย่างโคลอมเบีย บราซิล และตรินิแดดจะต้องรับมือกับแรงกดดันชายแดนที่เพิ่มขึ้น
.
ปัญหาที่ซับซ้อนไม่แพ้ความเสียหายทางกายภาพคือคำถามว่าใครจะส่งความช่วยเหลือ และผ่านช่องทางใด สหรัฐฯ ประกาศว่ากำลัง “ส่งทีมกู้ภัยและความช่วยเหลือทันที” ตามคำสั่งของประธานาธิบดีทรัมป์ แต่ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ กับเวเนซุเอลาที่ยังคงตึงเครียดหลังปฏิบัติการทางทหารในเดือนมกราคม อาจสร้างแรงเสียดทานในการประสานงาน ขณะที่รัฐบาลชั่วคราวของเวเนซุเอลาเองต้องรักษาสมดุลระหว่างการยอมรับความช่วยเหลือต่างชาติกับการรักษาภาพลักษณ์ความเป็นรัฐอธิปไตย
.
❋ ความเสียหายทางเศรษฐกิจที่ไม่มีวันฟื้น
.
แบบจำลองเบื้องต้นของ USGS ประเมินความสูญเสียทางเศรษฐกิจอาจสูงถึง 100,000 ล้านดอลลาร์ ในประเทศที่ทุนสำรองและศักยภาพการลงทุนแทบเป็นศูนย์ ความเสียหายนี้หมายความว่าการฟื้นฟูอาคารที่อยู่อาศัย โรงพยาบาล โรงเรียน และโครงสร้างพื้นฐานจะขึ้นอยู่กับความช่วยเหลือจากต่างประเทศเกือบ 100% ซึ่งประวัติศาสตร์ชี้ให้เห็นว่ามักลดลงหลังจากพ้นช่วงวิกฤตเฉียบพลัน
.
แผ่นดินไหวในตัวมันเองคือปรากฏการณ์ธรรมชาติที่มนุษย์ควบคุมไม่ได้ แต่ขนาดของความสูญเสียจากแผ่นดินไหวไม่ใช่เรื่องธรรมชาติ มันถูกกำหนดโดยนโยบาย สถาบัน และการตัดสินใจทางการเมืองในทศวรรษที่ผ่านมา
.
เวเนซุเอลาปี 2026 เป็นกรณีศึกษาที่แหลมคมของสิ่งที่นักวิชาการเรียกว่า “ความเปราะบางทางสังคม” (Social Vulnerability) — การที่กลุ่มประชากรได้รับผลกระทบจากภัยธรรมชาติอย่างรุนแรงกว่าที่ควรเป็น ไม่ใช่เพราะภัยธรรมชาตินั้นรุนแรงกว่า แต่เพราะสังคมและรัฐที่ล้มเหลวทำให้พวกเขาเปราะบางกว่า
.
เวเนซุเอลาเผชิญกับความท้าทายทางเศรษฐกิจและความยากจนมานานแล้ว และองค์การ OCHA ของสหประชาชาติระบุว่าชาวเวเนซุเอลาเกือบ 8 ล้านคนจากประชากร 28 ล้านคนต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วนอยู่แล้วนับตั้งแต่เดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา
.
ในความหมายที่ลึกกว่าการนับยอดผู้เสียชีวิต สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในเวเนซุเอลาคือการชำระบัญชีที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ของความล้มเหลวทางการปกครองที่สะสมมาหลายทศวรรษ แผ่นดินไหวไม่ได้ทำลายเวเนซุเอลา มันเพียงเผยให้เห็นว่าเวเนซุเอลาถูกทำลายไปก่อนแล้ว